تابستان برای مردم دماوند، سالهاست فقط فصل گرما نیست؛ فصل نگرانی از آب است. نگرانی از افت فشار، قطعیهای مکرر و شیرهایی که ساعتها آب ندارند.
به گزارش پایگاه خبری عصر شرق، امسال نیز با آغاز روزهای گرم تابستان، بار دیگر صدای گلایه شهروندان از نقاط مختلف شهرستان بلند شده است. از شهرهای دماوند و کیلان گرفته تا برخی روستاها و محلات، گزارشهای متعددی از افت فشار و قطعی آب به گوش میرسد؛ حتی برخی ساکنان محلات کوهان و کردر میگویند که در شبانهروز تنها برای مدت کوتاهی آب در شبکه جریان دارد و همین موضوع تأمین نیازهای اولیه زندگی را با دشواری روبهرو کرده است.
این گلایهها در حالی مطرح میشود که دماوند برخلاف تصور بسیاری، هیچ منبع آب سطحی پایدار یا سهمی از سدهای اطراف ندارد و تمام آب شرب و بخش عمده آب کشاورزی آن تنها از طریق چاهها و سفرههای آب زیرزمینی تأمین میشود؛ منابعی که سالبهسال تحت تأثیر خشکسالی و افزایش برداشت، توان تأمین گذشته را ندارند.
وقتی جمعیت از ظرفیت آب جلو میزند
دماوند طی سالهای اخیر رشد چشمگیری را در ساختوساز، توسعه شهرکهای مسکونی، پروژههای نهضت ملی مسکن، تعاونیهای مسکن و ویلاسازی تجربه کرده است.
از سوی دیگر، در روزهای پایانی هفته و تعطیلات، جمعیت شناور شهرستان چندین برابر میشود و همین موضوع مصرف آب را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
کارشناسان معتقدند توسعه شهری، زمانی پایدار خواهد بود که همزمان با آن، زیرساختهایی مانند آب، برق، فاضلاب و راه نیز توسعه پیدا کند؛ موضوعی که امروز به یکی از مهمترین دغدغههای شهرستان تبدیل شده است.
در کنار این مسئله، استفاده غیراصولی از آب شرب برای مصارفی مانند پر کردن استخر برخی ویلاها و آبیاری غیراستاندارد نیز فشار مضاعفی بر شبکه آبرسانی وارد کرده و تأمین آب برای مشترکان خانگی را دشوارتر ساخته است.
تنها سرمایه دماوند؛ سفرههای آب زیرزمینی
در نشست بررسی وضعیت تنش آبی شهرستان که به ریاست اسماعیل حیدریآزاد فرماندار دماوند برگزار شد، بر این واقعیت تأکید شد که دماوند به دلیل شرایط خاص جغرافیایی، از حقآبه سدهای مجاور بهرهمند نیست و بخش عمده آب مورد نیاز خود را از چاهها تأمین میکند.
فرماندار دماوند با اشاره به کاهش بارندگی و تداوم خشکسالی در سالهای اخیر، اعلام کرد کاهش دبی چاهها و افت منابع آب زیرزمینی، شرایط تأمین آب را نسبت به گذشته دشوارتر کرده و مدیریت منابع موجود را به یک ضرورت تبدیل کرده است.
«قرارگاه تنش آبی» برای عبور از تابستان
مهمترین خروجی نشست فرمانداری، تشکیل قرارگاه تنش آبی شهرستان دماوند بود؛ قرارگاهی که قرار است با مشارکت همه دستگاههای اجرایی، مدیریت بحران آب را برعهده بگیرد.
فرماندار دماوند در این نشست بر اجرای مجموعهای از اقدامات زیرساختی تأکید کرد که از جمله مهمترین آنها میتوان به حفر چاه جدید و جانمایی مخزن در شهر کیلان، بررسی راهکارهای تأمین آب شهر آبسرد، حفر چاه در بالادست تونل مشا برای تأمین آب آبعلی و رودهن، استفاده از ظرفیت برخی چاههای کشاورزی در ساعات غیرمصرف، پیگیری حقآبه شهرستان از سد ماملو و تأمین آب از رودخانه دلیچای اشاره کرد.
وی همچنین شهرداریهای شهرستان را مکلف کرد برای آبیاری فضای سبز، از پساب تصفیهخانه مهرآباد استفاده کنند و از مصرف آب شرب در این بخش خودداری شود.
ساختوساز بدون زیرساخت؛ هشداری که نباید نادیده گرفته شود
فرماندار دماوند یکی از عوامل شکلگیری وضعیت فعلی را توسعه ساختوساز بدون تأمین همزمان زیرساختهای لازم دانست و بر برخورد با ساختوسازهای غیرمجاز، انسداد چاههای غیرقانونی و صیانت از منابع آب تأکید کرد.
وی همچنین هشدار داد که استفاده از آب برای مصارف غیرضروری، بهویژه در شرایط فعلی، میتواند فشار بر شبکه آبرسانی را افزایش دهد و مدیریت مصرف، لازمه عبور از این تابستان خواهد بود.
بحران امروز، راهکارهای بلندمدت میخواهد
واقعیت این است که تنش آبی دماوند، مسئلهای نیست که تنها با چند حلقه چاه یا مدیریت مقطعی مصرف برطرف شود.
رشد جمعیت، توسعه ساختوساز، افزایش گردشگران، کاهش بارندگی و محدود بودن منابع آب زیرزمینی، مجموعه عواملی هستند که نشان میدهند این شهرستان بیش از هر زمان دیگری به سرمایهگذاری در زیرساختهای آب، تأمین منابع جدید، افزایش ظرفیت مخازن و مدیریت بلندمدت منابع آبی نیاز دارد.
اکنون نگاهها به تصمیمات «قرارگاه تنش آبی» دوخته شده است؛ تصمیماتی که اگر با تأمین اعتبار و اجرای سریع پروژهها همراه شود، میتواند بخشی از نگرانیهای مردم را کاهش دهد. اما اگر این فرصت نیز از دست برود، احتمالاً تابستانهای آینده برای دماوند، از امروز هم سختتر خواهد بود.
