«لئالی دماوندی»؛ پیشگام شعر آیینی و بومی دماوند
«لئالی دماوندی»؛ پیشگام شعر آیینی و بومی دماوند

او را «رودکی دماوند» نامیده‌اند؛ چرا که همچون رودکی نابینا بود، اما طبعی روان، لطیف و دلنشین داشت.

مرحوم میرزا جواد توسلی «لئالی»، فرزند میرزاعلی توسلی و صاحب‌السادات گتمیری، در شهر دماوند چشم به جهان گشود.

وی از همان دوران کودکی فردی زیرک و کنجکاو بود؛ ویژگی‌ای که بعدها زمینه‌ساز اندوختن دانش و اطلاعات گسترده، به‌ویژه در علم نجوم، شد.

لئالی تسلط کامل به زبان فرانسه داشت و با زبان عربی نیز آشنایی قابل توجهی پیدا کرده بود.

لئالی دماوندی پس از دوره‌ای رکود در ادبیات شعری دماوند، آغازگر جریانی تازه در این دیار به‌شمار می‌آید و از این حیث، برای چند نسل گذشته تا امروز، می‌توان او را «اولین» دانست.

او را «رودکی دماوند» نامیده‌اند؛ چرا که همچون رودکی نابینا بود، اما طبعی روان، لطیف و دلنشین داشت.

 

افزون بر این، شاید دلیل شایسته‌تری نیز برای این لقب وجود داشته باشد؛ همان‌گونه که رودکی سرسلسله شاعران فارسی‌گوی است، لئالی نیز سرسلسله شاعرانی به‌شمار می‌رود که به لهجه محلی خود شعر سروده‌اند؛ مسیری که شاعران معاصر دیگر نیز آن را ادامه داده‌اند.

بخش عمده دیوان لئالی را اشعار آیینی در مدح ذات پاک حضرت حق، با مضامین توحیدی و نیز منقبت چهارده معصوم علیهم‌السلام تشکیل می‌دهد.

اشعار برجای‌مانده از او، نشان‌دهنده آشنایی عمیق وی با معارف والای دینی، آیات قرآن و روایات است.

لئالی در قالب‌های گوناگون شعری طبع‌آزمایی کرده، اما در این میان، سروده‌های او به لهجه دماوندی ـ که ظاهراً در این عرصه فضل تقدم دارد ـ از شیرینی و شیوایی خاصی برخوردار است؛ به‌گونه‌ای که هنوز هم در زبان و بیان قدیمی‌های دماوند جاری و زنده است.